Średnie zadłużenie Polaka, który ma na swoim koncie zobowiązania po terminie, z roku na rok rośnie.
Można zaryzykować stwierdzenie, że dzisiejszy polski komornik prawdopodobnie ma sporo pracy i nie zmieni się to w najbliższym czasie. Przyjrzyjmy się tej profesji i sprawdźmy, czy trzeba obawiać się spotkania z komornikiem.
Z artykułu dowiesz się:
Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny wykonujący czynności egzekucyjne przy sądzie rejonowym. Nie jest urzędnikiem państwowym, ale działa jako osoba zaufania publicznego, której zadaniem jest przede wszystkim wykonywanie orzeczeń sądowych oraz prowadzenie postępowań egzekucyjnych.
W praktyce komornik kojarzony jest głównie z odzyskiwaniem należności na rzecz wierzycieli, jednak zakres jego obowiązków jest znacznie szerszy. Komornik nie decyduje samodzielnie o tym, czy ktoś ma dług ani czy należy wszcząć egzekucję — działa na podstawie tytułu wykonawczego, czyli dokumentu uprawniającego do prowadzenia egzekucji.
Wokół zawodu komornika narosło wiele mitów. Często przedstawia się go jako osobę, która może dowolnie zajmować majątek dłużnika, jednak w rzeczywistości jego działania są ściśle regulowane przepisami prawa. Komornik musi przestrzegać określonych procedur i nie może zająć wszystkich rzeczy należących do dłużnika.
Czytaj również:
Niezapłacony rachunek za gaz, prąd, abonament - co mi grozi?
Niespłacone chwilówki - co mi grozi?
Komornik ma szerokie uprawnienia, ale wszystkie wynikają z obowiązujących przepisów. Do jego najważniejszych zadań należy m.in.:
Zakres obowiązków komornika określa przede wszystkim ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Warto pamiętać, że komornik nie jest osobą, która „zabiera wszystko”. Jego działania mają na celu wykonanie prawomocnego orzeczenia i odzyskanie należności dla wierzyciela, ale jednocześnie muszą uwzględniać prawa dłużnika.
Czytaj również: Windykacja - czym jest i jakie prawa ma dłużnik?
Jednym z najczęstszych mitów jest przekonanie, że komornik może zająć cały majątek dłużnika. W rzeczywistości przepisy wskazują przedmioty, które są wyłączone spod egzekucji, ponieważ są niezbędne do codziennego funkcjonowania.
Komornik nie może zająć m.in.:
Oznacza to, że komornik nie działa całkowicie dowolnie — jego czynności są ograniczone przepisami prawa, które chronią podstawowe potrzeby dłużnika i jego rodziny.
Zajęcie komornicze nie obejmuje:
Kwotą wolną od zajęć komorniczych jest wynagrodzenie minimalne, a Od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto miesięcznie (około 3606 zł netto, w zależności od indywidualnych warunków zatrudnienia). Oznacza to, że przy zarobkach na poziomie pensji minimalnej komornik co do zasady nie może dokonać potrącenia z wynagrodzenia za pracę.
Ochrona ta nie dotyczy jednak wszystkich przypadków. Wyjątkiem są m.in. egzekucje świadczeń alimentacyjnych, a także potrącenia określone w przepisach prawa pracy, takie jak kary pieniężne czy zaliczki udzielone pracownikowi.
Jeżeli wynagrodzenie przekracza kwotę wolną od zajęcia, komornik może dokonywać potrąceń, ale tylko w granicach określonych przepisami.
W przypadku zwykłych zobowiązań (np. niespłaconych kredytów, pożyczek czy rachunków) maksymalnie może zostać zajęta połowa wynagrodzenia netto. Przy egzekucji alimentów limit jest wyższy i wynosi do 60% wynagrodzenia.
Ochrona przed zajęciem komorniczym wprost dotyczy wynagrodzenia z umowy o pracę. Przy innych formach zatrudnienia zasady mogą wyglądać inaczej.
Umowa o dzieło – co do zasady wynagrodzenie z umowy o dzieło może zostać zajęte w całości, ponieważ nie korzysta ono z takiej samej ochrony jak wynagrodzenie pracownicze.
Umowa zlecenia – jeżeli jest to stałe i jedyne źródło utrzymania dłużnika (np. umowa jest wykonywana przez dłuższy czas, dla jednego podmiotu, a wypłaty mają charakter regularny), dłużnik może złożyć wniosek o objęcie tego wynagrodzenia ochroną podobną do tej stosowanej przy umowie o pracę. Po spełnieniu warunków obowiązują limity potrąceń oraz kwota wolna od zajęcia.
Egzekucja z emerytury i renty również podlega ograniczeniom. Wysokość potrącenia zależy od rodzaju zobowiązania.
Zasady te dotyczą zarówno emerytur, jak i rent, np. z tytułu niezdolności do pracy. Szczegółowe regulacje znajdują się m.in. w art. 139–141 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Świadczenie wychowawcze 800+ jest w całości chronione przed egzekucją komorniczą. Komornik nie może zająć tych środków ani bezpośrednio, ani poprzez egzekucję z rachunku bankowego.
Ochroną przed zajęciem objęte są również inne świadczenia, m.in.:
Komornik nie może prowadzić egzekucji z tych świadczeń, ponieważ są one wyłączone spod zajęcia na podstawie art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego oraz przepisów szczególnych regulujących poszczególne świadczenia.
U większości osób już samo słowo komornik wzbudza negatywne emocje. Należy pamiętać, że po drugiej stronie też znajduje się człowiek i wszystkim zależy na jak najszybszym zakończeniu sprawy. Jeśli już przyjdzie ci współpracować z komornikiem, nie staraj się więc odwlekać spotkania w nieskończoność, ponieważ jeszcze bardziej możesz skomplikować swoją sytuację życiową np. poprzez karę grzywny.
Dłużnik nie powinien m.in:
Dobrą praktyką jest natomiast aktywna współpraca i udzielanie informacji, o jakie jesteś pytany. Ułatwi to sprawną egzekucję, którą i tak komornik musi wykonać. Trzeba wiedzieć, że komornik może wejść do domu (z tytułem wykonawczym) nawet bez twojego pozwolenia, dlatego udawanie, że nikogo nie ma, nie przyniesie żadnego skutku.
Jeżeli znajdujesz się w trudnej sytuacji finansowej i wiesz, że twoje spotkanie z komornikiem może być nieuniknione, jeszcze nie jest za późno na działanie. Warto realnie ocenić swoje położenie i przyznać się przed sobą, jak to się stało, że właśnie jesteś w tym punkcie – bez wymówek czy zbędnych tłumaczeń. Taka świadomość jest niezbędna, aby zrozumieć całą sytuację. Jeżeli istnieje jakaś szansa na podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej, zrób to. Nie będzie łatwo, jednak chociaż w tym najtrudniejszym czasie na początku warto rozważyć taką możliwość. Nie musi to być praca fizyczna. Obecnie można znaleźć wiele ogłoszeń w sieci, dzięki którym możliwe są różne aktywności w domu, np. wypełnianie ankiet czy transkrypcja różnego rodzaju nagrań.
Kolejnym krokiem będzie stworzenie solidnego budżetu domowego, który pozwoli ci spokojnie zaplanować cały miesiąc. Powinny znaleźć się w nim wszystkie twoje wydatki i środki, jakie wpływają na twoje konto. Jeśli chodzi o to, na co je wydajesz, możesz wyróżnić kilka kategorii.
Wydatki,które powinieneś uwzględnić w budżecie:
Oczywiście u każdego struktura wydatków będzie nieco inna, jednak warto je usystematyzować, aby dokładnie kontrolować, gdzie uciekają ci pieniądze. Jeśli już ustalisz, co najbardziej przeszkadza ci w rozsądnym zarządzaniu finansami domowymi, zacznij eliminować przyczyny.
Może zamiast samochodu lepszym wyjściem będzie komunikacja publiczna? Może czas zmienić fryzjera na tańszego? A może warto zastanowić się jak zmniejszyć rachunki za prąd? W zależności od tego, jaki prowadzisz tryb życia, modyfikacje mogą być różne. Każda, nawet najmniejsza zmiana może w przyszłości zaowocować, a to oznacza z kolei szybsze wyjście z długów.
Źródła:
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180000771
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640430296
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981621118
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740240141
